Στον 22ο αιώνα, ένας παραπληγικός βετεράνος πολέμου επιδιώκει να περπατήσει και πάλι. Μεταφέρεται στον πλανήτη Πανδώρα, που κατοικεί μια φιλήσυχη αλλά οργανικά πιο δυνατή φυλή ανθρωποειδών.  Οι άνθρωποι δεν μπορούν να αναπνεύσουν τον αέρα του πλανήτη, και δημιουργούν Avatars, γενετικά τροποποιημένα πλάσματα των ίδιων, τα οποία διευθύνονται μέσω του νου.

Είμαστε όλοι Βουδιστές! Πέρα από τα 3D εφφέ κτλ. (η κριτική αυτή βασίζεται στη δισδιάστατη εκδοχή), το μεγάλο στοίχημα του Cameron [Τιτανικός] στο Avatar είναι το εξής: οι θεατές να συνδεθούν συναισθηματικά όχι με τους χαρακτήρες, αλλά με τον ίδιο το χώρο. Πρέπει να γίνουν ένα μ' αυτόν (όπως και οι ιθαγενείς της ταινίας), και κατόπιν να νιαστούν για την τύχη του -σαν να ήταν ο τόπος τους.

Το ζήτημα είναι αν τα καταφέρνει. Οπτικά, η ταινία είναι ένα μεγάλο αλλά ενιαίο εφφέ: δημιουργία ενός νέου κόσμου που φωτίζεται από παντού, με τέρατα και πεταλούδες, με μετέωρα και γκρεμούς, μπλε ανθρωποειδή που έχουν  αυτιά Σποκ, πιθηκοειδείς ικανότητες και τοτεμικές ανησυχίες.

Σε αντίθεση με παρόμοιες ταινίες, στο Avatar εντυπωσιάζεσαι από το σύνολο, όχι από μεμονωμένα εφφέ-πυροτεχνήματα.  Ακόμη και τα μηχανικά μέσα των ανθρώπων (πύραυλοι, σκάφη κτλ.) απεικονίζονται επίτηδες τόσο τετριμμένα, για να εκφραστεί η αντίθεση με τον κόσμο τoυ πλανήτη της Πανδώρας.

Η υπόθεση είναι μια συλλογή ταινιών. Το θέμα του φιλήσυχου πλανήτη και το ειδύλλιο του πρωταγωνιστή έρχεται από την Ποκαχόντας. Ο παράλυτος που δίνει ξαπλωμένος εντολές  στο avatar οδηγεί  στο Matrix,  ενώ η κοπέλα Neyriti είναι avatar του Daniel Day-Lewis στον Τελευταίο των Μοϊκανών.  Η εξαντλητική παράθεση της ιστορίας και θρησκείας των Navi μιμείται τον Άρχοντα των Δακτυλιδιών. Και όλη μαζί η ταινία θέλει να γίνει μια εκδοχή του Μάγου του Οζ (ο κακός συν/ρχης λέει ξεκάθαρα: εδώ δεν είναι Κάνσας). 

Η διαφορά είναι ότι η Ντόροθι δεν έκανε περιβαλλοντικό τουρισμό στη χώρα του Οζ (όπως η πρώτη ώρα του Avatar), αλλά αντιμετώπιζε  τη μία περιπέτεια  και ανατροπή μετά την άλλη. Εδώ, ο στόχος είναι δεδομένος, η καταστροφή του πλανήτη, και η μεταστροφή του πεζοναύτη σε φιλειρηνικό avatar  απλώς επιβεβαιώνει τις προσδοκίες.

Δε βοηθά το γεγονός ότι προβάλλονται ψευδοφιλοσοφικοί λόγοι (ενέργεια του περιβάλλοντος) ως πρόσχημα για οικολογική συνειδητοποίηση, παρότι ο Cameron σχεδιάζει τους στρατιωτικούς ως κακά υποχείρια του "πόλεμου ενάντια στην τρομοκρατία" του G.W.Bush.

Το Avatar βασίζεται ολοκληρωτικά στη λατρεία της εικόνας και του φυσικού περιβάλλοντος. Αλλά αν δεν είσαι ήδη Βουδιστής, δε θα γίνεις από το Αvatar

Εικονολατρεία ενός νέου κόσμου-εφφέ, και οικολογική (αδύναμη) υπόθεση καταστροφής φιλήσυχου πλανήτη από ανθρώπους, με μεταστροφή πρωταγωνιστή σε ιθαγενή. Οπτικά εφευρετικό, ηχητικά ένα κολάζ ταινιών.

Comments (0)

Write comment